Lập trình PLC hay bảo trì điện? Nếu bạn thích mô tả máy phải chạy theo thứ tự nào và kiểm thử từng điều kiện, hãy thử lập trình PLC. Nếu thích đọc sơ đồ, quan sát thiết bị và khoanh vùng vì sao máy dừng, hãy thử bảo trì điện. Cùng một mô hình băng tải có thể giúp bạn thử cả hai hướng trước khi chọn vị trí thực tập.

Lập trình PLC hay bảo trì điện khác nhau ở đâu?

Người lập trình PLC chuyển yêu cầu vận hành thành logic điều khiển. Với một trạm phân loại, họ có thể lập bảng tín hiệu vào/ra, mô tả trình tự, xây dựng chương trình và kiểm thử các tình huống. Trong dự án tích hợp, công việc còn có thể gồm tìm hiểu yêu cầu từ người vận hành, phối hợp với đội điện và bàn giao kết quả chạy thử.

Người làm bảo trì điện thường theo dõi tình trạng thiết bị, thực hiện bảo trì định kỳ và phối hợp xác định nguyên nhân khi có sự cố. Công việc có thể gồm đọc sơ đồ, xem thông tin cảnh báo, ghi lại hiện tượng và trao đổi với bộ phận vận hành. Phạm vi cụ thể phụ thuộc dây chuyền và doanh nghiệp. Xem thêm các hướng việc làm tự động hóa dành cho sinh viên.

Buổi học về bộ điều khiển PLC tại CITARES
Học viên tìm hiểu bộ điều khiển PLC trong phòng thực hành. Ảnh: CITARES.

Bài tập 1 · Viết và kiểm thử logic cho băng tải

Trên phần mềm mô phỏng, đặt yêu cầu băng tải đếm sản phẩm đi qua một cảm biến. Viết ra trạng thái chờ, trạng thái chạy và thời điểm số đếm thay đổi. Lập bảng gồm trường hợp bình thường, tín hiệu kéo dài và trường hợp có lệnh dừng. Với mỗi tình huống, ghi kết quả dự kiến rồi đối chiếu với kết quả mô phỏng.

Khi phân vân lập trình PLC hay bảo trì điện, hãy để ý mình có thích công đoạn mô tả logic và kiểm tra từng trường hợp hay không. Nếu chọn hướng PLC, sản phẩm đầu tiên có thể là một bảng I/O, sơ đồ trình tự và bảng kiểm thử ngắn. Tham khảo tài liệu hệ thống PLC S7-1200 của Siemens.

Bài tập 2 · Khoanh vùng sự cố từ dữ kiện có sẵn

Giả sử sản phẩm đi qua nhưng số đếm trên màn hình chưa đổi. Hãy dùng một bộ dữ liệu mô phỏng hoặc do người hướng dẫn cung cấp gồm sơ đồ tín hiệu, trạng thái I/O và lịch sử cảnh báo. Viết ra điều đã quan sát, thông tin còn thiếu và câu hỏi cần xác nhận với người vận hành. Mục tiêu của bài tập là tách dữ kiện khỏi giả thuyết, rồi giải thích vì sao bạn ưu tiên xem xét một nhóm nguyên nhân.

Mô hình băng tải với cảm biến dùng trong thực hành PLC và bảo trì điện
Cảm biến và cơ cấu chấp hành trên mô hình băng tải thực hành. Ảnh: CITARES.

Bạn có thể kết thúc bài tập bằng một phiếu ghi nhận ngắn. Nêu hiện tượng, thời điểm xuất hiện, trạng thái đã quan sát và người cần phối hợp. Với thiết bị thật, sinh viên thực hành theo phạm vi được phân công và hướng dẫn của đơn vị phụ trách.

Chọn hướng thực tập từ kết quả hai bài tập

Sau khi thử cả hai, hãy chọn một việc bạn muốn làm thêm lần nữa. Với PLC, đó có thể là chỉnh trình tự và kiểm thử thêm một tình huống. Với bảo trì điện, đó có thể là đọc một sơ đồ khác và viết báo cáo sự cố rõ hơn. Sau đó, đọc ba mô tả công việc cùng hướng và đánh dấu kỹ năng lặp lại để biết nên luyện gì tiếp.

Hai hướng có nền tảng chung gồm đọc sơ đồ, hiểu tín hiệu và ghi chép kết quả. Nếu chưa quyết định nên học lập trình PLC hay bảo trì điện, bạn có thể bắt đầu với một mô hình nhỏ và giữ lại minh chứng của cả hai bài. Xem lộ trình thực hành Tự động hóa tại CITARES.