Học tự động hóa có thể dẫn đến các công việc như vận hành dây chuyền, bảo trì điện, lập trình điều khiển và tích hợp hệ thống. Nếu sắp tốt nghiệp, bạn có thể bắt đầu bằng cách chọn một nhóm công việc, xem doanh nghiệp yêu cầu gì và chuẩn bị một bài thực hành để trình bày khi ứng tuyển.

Bạn đã học PLC, cảm biến và sơ đồ điện. Nhưng nếu vào xưởng và được hỏi “Băng tải không chạy, em sẽ kiểm tra gì trước?”, bạn có tự tin giải thích mình sẽ bắt đầu từ đâu? Câu hỏi này giúp bạn nhận ra mình đã hiểu thiết bị đến đâu và cần luyện thêm phần nào.

Học tự động hóa trên mô hình băng tải tại CITARES
Mô hình băng tải với cảm biến và cơ cấu khí nén tại phòng thực hành. Ảnh: CITARES.

Học tự động hóa làm gì sau khi ra trường?

Cùng làm việc với một dây chuyền, mỗi vị trí sẽ có nhiệm vụ khác nhau. Tài liệu hướng nghiệp của Trường Đại học Công nghệ – ĐHQGHN và Trường Đại học Kinh tế – Kỹ thuật Công nghiệp giới thiệu các hướng từ vận hành, bảo trì đến lập trình điều khiển.

1. Vận hành hệ thống

Người vận hành theo dõi trạng thái máy và ghi nhận bất thường trong ca. Nếu muốn thử hướng này, bạn có thể tập mô tả trình tự chạy, dừng và cách ghi nhận một cảnh báo trên mô hình băng tải.

2. Bảo trì điện và tự động hóa

Công việc có thể gồm đọc sơ đồ, kiểm tra thiết bị và khoanh vùng nguyên nhân khi dây chuyền gặp sự cố. Một bài tập phù hợp là lập bảng đối chiếu tín hiệu của cảm biến với trạng thái đầu vào trên PLC trong một tình huống giả định dưới sự hướng dẫn.

3. Lập trình PLC/HMI

PLC xử lý tín hiệu và điều khiển thiết bị theo chương trình. HMI là giao diện để người vận hành theo dõi trạng thái, cảnh báo và thao tác theo quyền được thiết lập. Khi học tự động hóa theo hướng này, bạn có thể làm một bài tập mô phỏng băng tải, rồi kiểm thử điều kiện chạy, dừng và hiển thị cảnh báo.

4. Tích hợp và chạy thử hệ thống

Người làm tích hợp phối hợp nhiều thiết bị để hệ thống hoạt động theo yêu cầu. Ở vị trí hỗ trợ chạy thử, bạn có thể được giao đối chiếu tín hiệu, ghi nhận kết quả kiểm thử hoặc cập nhật danh sách lỗi. Hãy thử viết một bảng kiểm thử cho từng bước của hệ thống nhỏ.

Học viên học tự động hóa và tìm hiểu bộ điều khiển PLC tại CITARES
Học tự động hóa qua buổi thực hành về bộ điều khiển PLC tại CITARES. Ảnh: CITARES.

Học tự động hóa có thất nghiệp không?

Nếu bạn từng tìm “tự động hóa thất nghiệp”, điều bạn có thể đang lo là sắp ra trường mà chưa biết nộp hồ sơ vào đâu, hoặc chưa đủ kinh nghiệm để trả lời câu hỏi kỹ thuật. Cơ hội việc làm phụ thuộc vào vị trí bạn nhắm đến, yêu cầu của doanh nghiệp và những kỹ năng bạn có thể chứng minh.

Hãy lấy ba tin tuyển dụng cùng nhóm và gạch chân yêu cầu lặp lại. Có nơi cần đọc sơ đồ và kiểm tra tín hiệu. Có nơi chú trọng báo cáo sự cố hoặc hỗ trợ chạy thử. Đối chiếu với bài tập, đồ án hoặc kinh nghiệm thực tập để biết phần nào đã có minh chứng và phần nào cần luyện thêm.

Trong CV, bạn có thể mô tả rõ phần việc mình thực sự làm. Chẳng hạn, nếu phụ trách bảng tín hiệu và kiểm thử trên mô hình băng tải, hãy nêu tình huống đã kiểm tra, cách so sánh trạng thái cảm biến với đầu vào PLC và kết quả quan sát được. Bạn có thể kèm ảnh mô hình, sơ đồ tín hiệu hoặc bảng kiểm thử. Xem thêm cách chuẩn bị hồ sơ tìm việc kỹ thuật tại CITARES.

Học tự động hóa nên bắt đầu từ đâu?

Đọc sơ đồ và hiểu vai trò của từng thiết bị. Trên một mô hình, hãy chỉ ra cảm biến phát hiện gì, tín hiệu đi về đâu và cơ cấu nào thực hiện chuyển động. Bài tập giúp người học tự động hóa liên hệ ký hiệu trên sơ đồ với thiết bị đang quan sát.

Đối chiếu tín hiệu với trình tự dự kiến. Nếu băng tải mô phỏng dừng, hãy ghi nhận hiện tượng rồi so sánh trạng thái quan sát được với điều kiện chạy trong bài tập. Ví dụ, sản phẩm đi qua nhưng đầu vào PLC chưa đổi trạng thái là dữ kiện để trao đổi với người hướng dẫn trước khi xem xét sửa logic.

Ghi lại kết quả chạy thử. Lập bảng gồm tình huống kiểm thử, kết quả dự kiến, kết quả quan sát và ghi chú. Khi học tự động hóa theo nhóm, bạn có thể dùng bảng này để giải thích cho người khác cách mình xác nhận mô hình hoạt động đúng yêu cầu.

Một bài tập học tự động hóa để đưa vào CV

Khi học tự động hóa, bạn có thể chọn mô hình băng tải phân loại sản phẩm và viết yêu cầu bằng vài câu. Ví dụ, hệ thống cần nhận biết khi có sản phẩm đi qua, cập nhật số đếm và hiển thị trạng thái khi người vận hành dừng mô hình. Giữ phạm vi vừa đủ để bạn có thể mô tả rõ từng tín hiệu và tự kiểm tra kết quả trong môi trường thực hành có hướng dẫn.

Khi học tự động hóa theo bài tập này, hãy chuẩn bị một bảng tín hiệu đầu vào và đầu ra, một sơ đồ trình tự và một bảng kiểm thử. Bên cạnh trường hợp chạy bình thường, thử mô phỏng trường hợp cảm biến chưa phát hiện sản phẩm hoặc người vận hành gửi lệnh dừng. Ghi lại điều kiện ban đầu, kết quả quan sát và chỗ còn cần điều chỉnh.

Khi đưa bài tập vào CV, hãy chọn một ảnh mô hình và mô tả phần việc của bạn. Nếu phụ trách kiểm thử, hãy ghi tình huống đã kiểm tra và cách bạn xác nhận mô hình đáp ứng yêu cầu. Nếu làm logic điều khiển, hãy chọn một thay đổi bạn đã thực hiện và giải thích cách kiểm tra lại sau khi sửa.

Nếu đang học tự động hóa để ứng tuyển vận hành, bạn có thể trình bày cách đọc trạng thái và ghi nhận bất thường. Nếu nhắm đến bảo trì hoặc PLC, hãy dùng cùng bài tập để giải thích cách bạn đối chiếu tín hiệu với trình tự dự kiến. Cách chọn chi tiết theo vị trí giúp hồ sơ bám sát công việc bạn muốn làm.

Đào tạo tự động hóa thực hành tại CITARES

Chương trình đào tạo tự động hóa tại CITARES có học phí 0 đồng và thời lượng 8 tuần – 320 giờ. Nội dung gồm đọc sơ đồ điện, đấu nối, vận hành hệ thống, nhận biết sự cố, an toàn lao động và 5S.

Học viên trực tiếp thao tác trên thiết bị tại CITARES, được mentor định hướng và có hoạt động tham quan, thực tập tại doanh nghiệp theo lộ trình chương trình. Poster tuyển sinh cũng giới thiệu cơ hội tham gia dự án có thù lao.

Ai có thể đăng ký học tự động hóa?

Chương trình dành cho sinh viên năm cuối hoặc người mới tốt nghiệp ngành Tự động hóa, Cơ điện tử, Kỹ thuật điện, Điện công nghiệp, Điện tử hoặc ngành kỹ thuật liên quan có nền tảng phù hợp. Người đăng ký cần sắp xếp tham gia đầy đủ lộ trình khoảng 2 tháng.

Phần thực hành diễn ra tại Lô E2-M1, Khu Công nghệ cao TP.HCM, phường Tăng Nhơn Phú. Nếu bạn muốn học tự động hóa để có thêm một bài thực hành đưa vào CV, hãy xem nội dung và điều kiện tham gia trên trang khóa học và đăng ký của CITARES.

Tuyển sinh học tự động hóa học phí 0 đồng tại CITARES
Thông tin tuyển sinh và điều kiện đăng ký học tự động hóa tại CITARES. Ảnh: CITARES.

Câu hỏi thường gặp khi học tự động hóa

Chưa tự tin về PLC có nên học không?

Nếu đã có nền tảng điện hoặc điều khiển, bạn có thể học tự động hóa từ những nguyên lý cơ bản và bắt đầu bằng một bài tập nhỏ với nút nhấn, cảm biến và cơ cấu chấp hành. Hãy tập giải thích đường đi của tín hiệu và cách mình kiểm tra kết quả trước khi chuyển sang mô hình phức tạp hơn.

Cần chuẩn bị gì trước khi ứng tuyển?

Hãy chọn một vị trí cụ thể và chuẩn bị một ví dụ phù hợp với yêu cầu của vị trí đó. Một bài thực hành có sơ đồ, phần việc bạn phụ trách và kết quả kiểm thử sẽ giúp người phỏng vấn hiểu bạn đã làm được gì.